است . مثنوى : از هواها كى رهى بيجام هو اى ز هو قانع شده با نام هو هيچ نامى بىحقيقت ديده‌اى يا ز گاف و لام گل گل چيده‌اى ؟ اسم خواندى رو مسمّى را بجو نه به بالا دان نه اندر آب جو گر ز نام و حرف خواهى بگذرى پاك كن خود را از خود هان يكسرى همچو آهن زا همى بيرنگ شو در رياضت آينه بيزنگ شو خويش را صافى كن از اوصاف خود تا ببينى ذات پاك صاف خود بينى اندر دل علوم انبياء بى كتاب و بىمعيد « 1 » و اوستا علم كان نبود ز هو بيواسطه آن نپايد همچو رنك ماشطه * ( الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ ) * - 163 كشف نوشته است : رحمان است كه چون از وى خواهد بدهد رحيم است كه چون نخواهد خشم گيرد . و در خبر است چون كسى از خدا چيزى نخواهد بر او خشم گيرد . رحمان است كه طاعت بنده قبول كند گرچه خرد بود . رحيم است كه معاصى بيامرزد گرچه بزرگ بود . رحمان است كه بيارايد و صورت بنگارد . رحيم است كه باطن آبادان دارد و دلها در قبضه‌ى خويش نگاهدارد . رحمان است كه لطايف انوار در روى تو پيدا كند رحيم است كه ودائع اسرار در دل تو وديعت نهد . * ( إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * - 164 كاشانى : آيت سابق در توحيد ذات بود كه در مرتبه و ارزش مقدّم است بر توحيد افعال و بايد جلوتر باشد . و چون فهم و تصديق آن براى بشر مشگل است بوسيله‌ى اين آيه كه توحيد افعال را نشان ميدهد ، توحيد ذات را بيان مىكند يعنى از راه شناساندن

--> ( 1 ) بهترين شاگردها كه مطالب استاد را براى بقيه‌ى شاگردها اعاده و تكرار مىكند ، و اين جور شخص را در درس فقه و اصول مقرّر مىنامند كه امروز بنام دانشيار است .